Abchazja w obrazach filmowych Giorgiego Owaszwilego

Stanisława Budzisz-Cysewska

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 9, lipiec 2016, ss. 49-55]

O współczesnym kinie gruzińskim można mówić od lat zerowych XXI wieku. Zakończyła się pewna epoka i kino zmieniło tor. Pojawiły się też nowe możliwości. W 2008 roku powołano do życia Gruzińskie Narodowe Centrum Filmowe, zaczęły powstawać niezależne studia filmowe i pojawiać się producenci. Wprowadzono także zmiany w prawie podatkowym, co zachęciło twórców z innych krajów do kręcenia filmów w Gruzji. Kino gruzińskie niezaprzeczalnie przeżywa dzisiaj swój renesans. Autorzy nie muszą już borykać się z cenzurą, tworzyć propagandowych agitek lub w zawoalowany sposób stawać po drugiej stronie barykady, narażając się na pozostanie na przysłowiowej półce. Tradycja filmu gruzińskiego jest bardzo bogata. Twórcy tego kina zajmują poczesne miejsce w historii kina światowego. Wystarczy wspomnieć choćby takich reżyserów jak Tengiz Abuładze, Otar Joseliani, Michaił Kałatozow czy Michaeil Cziaureli. Wyjątkowość tego kina dostrzegał nietuzinkowy artysta Federico Fellini. Wyrażał się o nim jako o wysmakowanym, filozoficznie lekkim zjawisku w którym „jest (…) wszystko, co może doprowadzić mnie do płaczu, a muszę powiedzieć, że niełatwo to zrobić”. Kino gruzińskie zdecydowanie jest kameralne, wyciszone, skoncentrowane na indywidualizmie.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

„Ukraiński Mazarini”? – Roman Smal-Stocki i Polacy

Jan Pisuliński

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 9, lipiec 2016, ss. 79-93]

Czytelnikom zainteresowanym ruchem prometejskim chyba nie potrzeba przedstawiać osoby naszego bohatera. Była już wielokrotnie opisywana. Jego postać przedstawiali: Iwan Kedryn-Rudnyćkyj, Jerzy Nakaszydze, Andrzej A. Zięba i Wołodymyr Komar. Nie jest to więc osoba nieznana, chociaż zasługuje z pewnością na pełną biografię. Stąd raczej uzupełnię niż nakreślę portret mojego bohatera, zwracając uwagę na niektóre, może mniej znane aspekty jego aktywności politycznej w okresie międzywojennym, związane z kontaktami z polskimi władzami.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

Ukraińska młodzież w Polsce – pragnienie osobistego rozwoju czy przyszłość polskiej gospodarki?

Olena Silchuk
[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 9, Lipiec 2016, ss. 37-45]

Współczesny świat dyktuje nam warunki życia i zachowania. Granice państw oraz kultur zacierają się. Przeciętny młody człowiek nie przywiązuje się do jednego miejsca, szuka lepszych warunków życia i samorealizacji. Powszechnie mówi się o migracji zewnętrznej oraz wewnętrznej. Kwestia imigrantów powoduje konflikty; wśród obywateli państw docelowych powstają stereotypy dotyczące tej grupy społecznej. Na przykładzie młodych ukraińskich imigrantów w Polsce spróbuję określić przyczyny i skutki procesów migracyjnych.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

Zapis dyskusji „Russian Neo-imperialism. A Myth or a Threat?”

Adam Balcer, Roman Backer, Mikołaj Iwanow, Paweł Kowal, Andrew Nagorski

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 13-34]

Dyskusja odbyła się 12 lipca 2015 roku, na Uniwersytecie Warszawskim, jako część XII dorocznej konferencji Warsaw East European Conference 2015 „Russia and its Neighbors” zorganizowanej przez Studium Europy Wschodniej UW. Dyskusję moderował Adam Balcer.

PEŁEN TEKST DYSKUSJI W PDF

Polityka tożsamości w dzisiejszej Rosji: ideologia i działania Kremla

Katarzyna Chawryło

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 45-54]

Po upadku Związku Radzieckiego Rosja stanęła przed wyzwaniem, jak zbudować i utrwalić nową tożsamość narodową. Choć zmieniły się granice państwa, ustrój polityczny oraz po ponad siedemdziesięciu latach odrzucono ideologię komunizmu, zmianom tym nie towarzyszyła świadoma i otwarta dyskusja na temat nowej identyfikacji narodowej obywateli, co przyczyniło się powstania kryzysu tożsamości w społeczeństwie. Obecne władze państwa rosyjskiego z Władimirem Putinem na czele, świadome problemu, zwiększyły wysiłki na rzecz konsolidacji heterogenicznego pod względem religijnym i etnicznym społeczeństwa rosyjskiego i utrwalenia identyfikacji obywateli z państwem, widząc w tych działaniach korzyści polityczne.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

Dywersyfikacja po rosyjsku: meandry eksportowej polityki Gazpromu

Szymon Kardaś

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 35-43]

Najgłębszy od wielu lat kryzys w stosunkach Rosji z Zachodem, będący bezpośrednią konsekwencją rosyjskiej agresji na Ukrainę, sprawił, że nasiliły się dyskusje na temat perspektyw zapowiedzianego przez Kreml „zwrotu na Wschód”. Moskwa, niejako w odpowiedzi na próby izolowania jej przez Zachód, w tym na wprowadzone przeciwko Rosji sankcje personalne i gospodarcze, zaczęła jeszcze bardziej ostentacyjnie deklarować wolę zacieśniania relacji z Chinami. Potwierdzeniem tego były organizowane w ostatnich dwóch latach spotkania na szczycie, podczas których w świetle kamer podpisywano dziesiątki (w większości przypadków ramowych) umów gospodarczych. Szczególne znaczenie mają w tym kontekście porozumienia energetyczne. Wyjątkowo ciekawa wydaje się analiza perspektyw dywersyfikacji rosyjskiej, zewnętrznej polityki gazowej. Ponieważ w ostatnich latach Gazprom, największy – kontrolowany przez państwo – producent gazu w Rosji, musiał zmierzyć się z szeregiem wyzwań na strategicznym europejskim rynku, a jednocześnie zintensyfikował swoje działania na Wschodzie (głównie w relacjach z Chinami), warto zastanowić się czy Chiny mogą się stać dla rosyjskiego koncernu nową gazową „ziemią obiecaną”.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

Pierwsza notatka mjr. Edmunda Charaszkiewicza o „zagadnieniu prometejskim” (15 XI 1939 r.)

Paweł Libera

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 137-150]

W okresie międzwojennym, a szczególnie po podpisaniu paktu o nieagresji między Polską a Związkiem Sowieckim w 1932 roku, działalność ruchu prometejskiego była głęboko zakonspirowana i osłonięta tajemnicą. Bezpośrednio brało w niej udział niewiele osób, wiedza o niej dostępna była jedynie nielicznym, a dokumenty jakie wytworzono w trakcie tych działań są stosunkowo nieliczne i rozproszone w różnych zbiorach archiwalnych i bibliotecznych w Polsce i za granicą. Wątek ten stosunkowo rzadko pojawia się na łamach wspomnień i dzienników. Z tego powodu szczególną rolę w badaniach odgrywają dokumenty, które zostały sporządzone pod koniec funkcjonowania ruchu prometejskiego z intencją przedstawienia całokształtu tego zagadnienia.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

II Światowy Kongres Tatarów Krymskich. 31 lipca – 2 sierpnia 2015 roku, Ankara. Relacja

Aziz Vatanym

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 71-79]

9 grudnia 2007 roku Kutułtaj Tatarów Krymskich postanowił, że Medżlis, wspólnie z krymskotatarskimi organizacjami i stowarzyszeniami, zorganizuje Światowy Kongres Tatarów Krymskich. Głównym celem działalności Kongresu miała być konsolidacja i koordynacja działań organizacji społecznych Tatarów Krymskich, powstałych na Ukrainie i w innych krajach, dla ułatwienia procesu odrodzenia i dalszego rozwoju społeczności Tatarów, która po dziesięcioleciach wygnania wróciła na ziemię ojczystą – Krym. Po zakończeniu uroczystych obchodów 65. rocznicy deportacji sowieckiej, w dniach 19 – 22 maja 2009 roku odbył się I Światowy Kongres Tatarów Krymskich.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

Miejsce kobiety we współczesnej gruzińskiej rodzinie

Natallia Paulovich

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 55-70]

W Gruzji istnieje żartobliwe powiedzenie, że kobieta, kiedy wita gości, zamiast dać im rękę na powitanie podaje łokieć. Wynika to z faktu, że jej ręce są wybrudzone od mąki, ponieważ przez cały czas gotuje jedzenie. Szczerze mówiąc, przeprowadzając badania w Gruzji, nigdy z taką sytuacją się nie spotkałam, ale jedno wiem na pewno: jedzenie i jego gotowanie odgrywają dużą rolę w gruzińskim społeczeństwie. Dowodem na to są chociażby wypowiedzi turystów, którzy z zachwytem opowiadają o obfitości gruzińskich potraw, z którymi musieli poradzić sobie w tym kraju. Warto przy tym zauważyć, że w ostatnich latach Gruzja staje się bardzo popularnym miejscem turystycznym, co jest ściśle powiązane z zainteresowaniem tym krajem wśród dziennikarzy, organizacji pozarządowych. Gruzja staje się również przedmiotem zainteresowań naukowych.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF

„Urzeczeni Orientem. Listy Profesora Ananiasza Zajączkowskiego do Profesora Tadeusza Kowalskiego 1925-1948” – recenzja

Paweł Libera

[niniejszy tekst pierwotnie opublikowany został w: 
"Nowy Prometeusz" nr 8, październik 2015, ss. 151-154]

Pod koniec 2013 roku nakładem wydawnictwa Agade ukazał się zbiór listów jednego z najbardziej znanych polskich orientalistów, profesora Ananiasza Zajączkowskiego (1903-1970) do wybitnego krakowskiego badacza, profesora Tadeusza Kowalskiego (1889-1948). Publikacja zawiera listy z archiwum Tadeusza Kowalskiego przechowywanego w Archiwum Nauki Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. Niestety nie zachowały się listy profesora Kowalskiego do Zajączkowskiego – w większości spłonęły razem z innymi dokumentami profesora Zajączkowskiego w czasie Powstania Warszawskiego. Listy przepisała córka Profesora, p. Maria Emilia Zajączkowska-Łopatto, orientalistka, a wstęp i opracowanie było dziełem wspólnym córki Profesora i prof. Tadeusza Majdy.

PEŁEN TEKST ARTYKUŁU W PDF